กระดิ่งผูกคอเป็นชนวนฟ้าผ่า วันที่ 1 พ.ค.2569 ผู้สื่อข่าวรายงาน ช่วงเย็นวันนี้เกิดฝนฟ้าคะนองอย่างหนักในพื้นที่ อ.ปะคำ จ.บุรีรัมย์ ก่อนเกิดฟ้าผ่าบริเวณคอกวัวของนางสยาม อายุ 66 ปี สมาชิกสภาเทศบาลตำบลปะคำ ทำให้วัวแม่พันธุ์ที่เลี้ยงไว้ในคอกตายทันที 2 ตัว
นางสยาม เล่าว่า เกิดพายุฝนตกหนักแล้วได้ยินฟ้าผ่าเปรี้ยงถึง 3 ครั้ง แต่ไม่รู้ว่าฟ้าผ่าลงคอกวัวตัวเอง เมื่อพายุฝนเริ่มหยุดและเสียงฟ้าสงบลงออกไปดูก็เห็นวัวนอนตายในคอกสองตัว เสียใจมากก่อนหน้านี้2-3คืนที่ผ่านมานอนไม่หลับเลยไม่รู้ว่าเป็นอะไร กินยานอนหลับแล้วก็ยังนอนไม่หลับ ไม่คิดว่าวันนี้จะเกิดเหตุการณ์แบบนี้ 2 ตัวนี้เป็นวัวแม่พันธุ์ด้วย
ด้านนายปิยวุฒิ ลูกชาย เล่าว่า ช่วงประมาณ 4 โมงกว่ามีลมฝนและพายุกำลังจะตก ตนตัดสินใจพาวัวไปกินน้ำแล้วรีบเอาเข้าคอกจากนั้นก็กลับบ้าน แต่กระดิ่งวัว2อันซึ่งเป็นโลหะทองเหลืองและเงิน ตนห้อยไว้ที่เสาไม้ภายในคอกกระทั่งมีคนไปบอกว่าฟ้าผ่าวัวตาย 2 ตัว ก็รีบมาดูส่วนตัวโชคดีเพราะเอาวัวเข้าคอกเสร็จก็กลับเข้าบ้าน
วัวที่ตายมีพ่อค้าที่อยู่ฟาร์มอื่นมาขอซื้อไปขายต่อ อยากฝากถึงเกษตรกรขอให้ระมัดระวังโดยเฉพาะโลหะพวกกระดิ่งถ้าเป็นไปได้ให้เอาออกจากคอได้เลยแบบนี้ก็อันตรายมากตอนนี้มีบทเรียนแล้วจะเอากระดิ่งไปฝังและจะไม่ใส่ให้อีกเลย
โอกาสที่วัวจะถูกฟ้าผ่านั้นถือว่า มีความเสี่ยงสูงกว่าคน ในสภาพแวดล้อมเดียวกัน เนื่องจากสรีระและพฤติกรรมตามธรรมชาติของพวกมัน โดยมักเกิดจากสาเหตุหลักๆ ดังนี้ครับ
แรงดันช่วงก้าว (Step Voltage) – สาเหตุที่ตายบ่อยที่สุด
นี่คือสาเหตุสำคัญที่ทำให้วัวตายทีละหลายตัวแม้ฟ้าจะไม่ได้ผ่าลงที่ตัววัวโดยตรง
- เมื่อฟ้าผ่าลงดินหรือต้นไม้ กระแสไฟฟ้าจะกระจายออกไปตามพื้นดินเป็นวงกว้าง
- วัวมีระยะห่างระหว่างขาหน้าและขาหลังมาก (Step distance) ทำให้เกิด “ความต่างศักย์” ระหว่างขาแต่ละข้างสูง กระแสไฟฟ้าจึงไหลเข้าขาข้างหนึ่ง ผ่านหัวใจ และออกอีกข้างหนึ่ง ทำให้หัวใจล้มเหลวทันที
พฤติกรรมความเสี่ยง
- วัวมักชอบรวมกลุ่มกันเมื่อเกิดพายุ ทำให้หากมีกระแสไฟฟ้าไหลตามพื้นดิน วัวทั้งฝูงอาจตายพร้อมกันได้ในคราวเดียว
- เกษตรกรมักผูกวัวไว้ใต้ต้นไม้ใหญ่เพื่อหลบแดดหลบฝน ซึ่งต้นไม้สูงเดี่ยวๆ กลางทุ่งนาคือเป้าหมายหลักที่ฟ้ามักจะผ่าลงมา
อุปกรณ์ล่อฟ้า
- การห้อยกระดิ่งโลหะหรือโซ่ล่ามที่เป็นตัวนำไฟฟ้า อาจเป็นปัจจัยเสริมที่ทำให้ความรุนแรงของไฟฟ้าส่งผลต่อตัววัวมากขึ้นหากอยู่ใกล้จุดที่ฟ้าผ่า
วิธีป้องกันเพื่อลดความเสี่ยง
หากเห็นสัญญาณฝนฟ้าคะนองหรือพบว่าวัวมีอาการขนลุกชัน (ซึ่งเป็นสัญญาณว่ามีประจุไฟฟ้าสะสม) ควรทำดังนี้ครับ
- รีบนำวัวเข้าโรงเรือน ที่มีหลังคาและมิดชิด
- หลีกเลี่ยงที่โล่งแจ้ง อย่าปล่อยหรือผูกวัวไว้กลางทุ่งนาหรือใต้ต้นไม้ใหญ่เดี่ยวๆ
- ติดตั้งสายล่อฟ้า หากเป็นฟาร์มขนาดใหญ่ การติดตั้งสายล่อฟ้าที่ถูกต้องจะช่วยลดความเสี่ยงได้
ข้อควรระวัง: หากวัวตายจากฟ้าผ่า ไม่ควรนำเนื้อมาบริโภค เนื่องจากอาจมีการปนเปื้อนของแบคทีเรียหรือสารพิษจากการที่สัตว์ตายทันทีโดยไม่ได้ผ่านกระบวนการฆ่าที่ถูกสุขลักษณะ
